Çin ve Afrika ülkeleri, 70 yıllık diplomatik ilişkilerini “Kuşak ve Yol” projeleri ve rekor ticaret hacmiyle stratejik iş birliğini derinleştirerek kutluyor.
Çin ve Afrika arasındaki diplomatik ilişkilerin 70. yıl dönümü, iki tarafın ortak modernleşme vizyonunu öne çıkaran bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi’nin karşılıklı mesajlarıyla vurgulanan bu iş birliği, tarihsel bağımsızlık mücadelesinden günümüzün dinamik ekonomik ortaklığına evrilmiş durumda.
1950’li yıllarda başlayan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle pekişen karşılıklı güven, günümüzde Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaştı. 2024 yılındaki zirve ile ilişkiler “ortak geleceğe sahip bir topluluk” düzeyine taşınırken, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını devreye aldı.
Ekonomik İş Birliği ve Ticaret Rekoru
Siyasi güvenin sağladığı zemin, ekonomik verilerle de destekleniyor. Çin, üst üste 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı olma konumunu koruyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında yüzde 17,7 artışla 348 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacmi, 2026 yılının ilk çeyreğinde de yükselişini sürdürerek yaklaşık 92,2 milyar dolarlık bir seviyeye ulaştı.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme ve İnsan Kaynağına Yatırım
İlişkilerin ekonomik boyutunda altyapı projeleri kritik bir yer tutuyor. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında inşa edilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, kıtanın bağlantısallığını artırarak lojistik darboğazları aşmasına yardımcı oluyor. Ayrıca Çin, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecine destek veriyor.
Eğitim alanında da iş birliği hız kesmiyor; Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumunu kapsayan üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki yetkinlik kazanmasını sağlıyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı inşa etme hedefine doğrudan katkı sağladığını belirtiyor.
