Akaryakıt piyasasında fiyat dalgalanmalarını dengelemek amacıyla yürürlükte tutulan eşelmobil mekanizmasının 1 Ekim itibarıyla sona erecek olması, enerji maliyetlerinde sert bir artış riskini beraberinde getirdi. Uygulamanın uzatılmaması durumunda Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi ayarlamasıyla kurşunsuz benzinin litre fiyatına 12,48 TL zam yansıması bekleniyor.
Küresel enerji piyasalarında jeopolitik risk priminin tırmanması ham petrol maliyetlerini yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor. ABD, İsrail ve İran hattındaki çatışmaların diplomatik temaslara rağmen sürmesi, 95 dolara kadar gerileyen ham petrol varil fiyatını yeniden 108 dolar eşiğine taşıdı. OPEC üyelerinin arz kısıntısına gitmesi ve Suudi Arabistan’ın üretim artışını askıya alması da küresel fiyatlamalardaki yukarı yönlü grafiği destekliyor.
Vergi Düzenlemesinin Fiyat Mekanizmasına Etkisi
Yurt içi piyasalarda eşelmobil sisteminin devreden çıkması doğrudan ÖTV matrahına yansıyacak. Halihazırda litrede 4,43 TL olarak tahsil edilen ÖTV’nin yasal tavan olan 14,83 TL seviyesine dönmesiyle 10,40 TL’lik vergi farkı oluşacak. Bu tutara yüzde 20 oranındaki KDV ilave edildiğinde benzine 2,08 TL ek yük binecek ve pompa satış fiyatı 95 TL seviyesine tırmanacak.
Eşelmobil kapsamından daha önce çıkarılan motorinde ise kademeli ÖTV geçişi uygulanıyor. Eylül ayında 3 TL, ekim ayında 6 TL olarak belirlenen ÖTV planlaması doğrultusunda 1 Ekim itibarıyla motorin litresine 3,60 TL dolayında vergi artışı yansıyacak ve fiyat 97 TL’yi aşacak. Kasım ayında ÖTV’nin 9 TL’ye, toplam tutarın 12 TL’ye çıkarılması öngörülürken, üretim ve lojistik maliyetlerine gelebilecek ek enflasyonist baskıyı önlemek adına ekonomi yönetiminin takvimde revizyona gidebileceği değerlendiriliyor.
Piyasalarda geçerli olan güncel pompa verilerine göre İstanbul Avrupa yakasında benzin 80,40 TL, motorin 93,50 TL ve LPG 34,99 TL seviyesinde işlem görüyor. İstanbul Anadolu yakası ile İzmir satış noktalarında ise benzin 81,70 TL, motorin 94,90 TL ve LPG 34,99 TL düzeyinde bulunuyor.
