E-ticaret işlemlerinde gerçek sipariş verilerini ele geçiren dolandırıcılar, tüketicileri ek ödeme ve fiyat farkı gerekçeleriyle platform dışı IBAN transferlerine yönlendirerek mağduriyet yaratıyor. Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, finansal kayıpların önüne geçmek için tüm ödeme süreçlerinin resmi kanallardan sürdürülmesi gerektiğini bildirdi.
Sahte Gerekçelerle IBAN Yönlendirmesi
Dijital pazaryerlerinde gerçekleştirilen siparişlerin hemen ardından alıcılara ulaşan şahıslar, sistem arızası ya da hatalı fiyatlandırma iddialarıyla doğrudan banka hesaplarına transfer talep ediyor. Alışveriş detaylarına hâkim olunması tüketici nezdinde yanıltıcı bir güven hissi oluştururken, uzmanlar SMS, WhatsApp, e-posta ya da telefon üzerinden iletilen ödeme bağlantılarının yüksek risk taşıdığına dikkat çekiyor.
Muharrem Baki, geçmiş dönemde sosyal medya platformlarında yaygın olan IBAN ile transfer alışkanlığının organize dolandırıcılık yöntemlerine evrildiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara ‘bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin’ veya ‘telefonunuza gelen SMS’lerdeki linklere tıklamayın’ diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu.
Resmi Ödeme Kanalları Dışına Çıkılmamalı
Ek maliyet veya revizyon talebiyle karşılaşan kullanıcıların, üçüncü taraf mesajlaşma kanalları yerine doğrudan e-ticaret platformunun resmi mobil uygulaması veya internet adresi üzerinden kontrollerini yapması öneriliyor. Baki, güvenli ödeme sistemlerinin arayüzleri taklit edilerek kurgulanan sahte web sitelerine karşı şu uyarıyı yaptı:
Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN’a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN’a para göndermekten hiçbir fark yok.
Herhangi bir para transferi öncesinde muhatabın yetki durumunun teyit edilmesinin kritik olduğunu vurgulayan Baki, platform sınırları aşıldığında sorumluluğun tamamen kullanıcıya geçtiğini belirterek sözlerini tamamladı:
IBAN’ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar
