Çin, 15. Beş Yıllık Plan ile istihdam, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında “halk merkezli” kalkınma modelini derinleştiriyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaşlı bakımı ve hizmet sektöründeki çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik incelemelerinde, kamu hizmetlerinin doğrudan halkın ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerekliliğini vurguladı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 105. yıl dönümünde, yönetişim felsefesinin temelinde “halkın refahı” ilkesinin yer aldığı belirtildi.
Çin yönetimi, 2012’den bu yana yaklaşık 100 milyon kişiyi yoksulluktan kurtardığını duyurdu. Ülke, eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında dünyanın en geniş kapsamlı sistemlerinden birini kurduğunu bildirdi. Mevcut verilere göre, temel sağlık sigortası kapsama oranı yüzde 95’in üzerine çıkarken, ortalama yaşam süresi 79 yılın üzerine ulaştı.
15. Beş Yıllık Planın Odağında Vatandaşın Yaşam Kalitesi Var
Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı, geleneksel ekonomik büyüme hedeflerinin ötesine geçerek “yüksek kaliteli kalkınma” amacına odaklanıyor. Planın üçte birinden fazlası, istihdam, gelir adaleti, yaşlı ve çocuk bakımı gibi doğrudan vatandaşların günlük yaşamını etkileyen konulara ayrıldı.
Dijital ekonominin yükselişiyle ortaya çıkan kuryeler, araç çağırma hizmeti sürücüleri ve e-ticaret çalışanları gibi “yeni istihdam” biçimlerine yönelik düzenlemeler de planın ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Hükümet, bu çalışanların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu ve haklarının korunmasını teşvik etmeyi hedefliyor.
“Yüksek kaliteli kalkınma, insanların yaşam kalitesini iyileştirmeye ve kalkınma sonuçlarının daha geniş ve daha adil biçimde herkesin yararına sunulmasına odaklanıyor. Hedef, ekonomik büyüme ile yaşam koşullarının iyileşmesini eş zamanlı ilerleterek olumlu bir döngü oluşturmaktır.” — Zhang Linshan, Makroekonomik Araştırmalar Akademisi Araştırmacısı
Uzmanlar, bu stratejinin Çin’in kalkınma anlayışında niceliksel büyümeden niteliksel refaha doğru bir geçişi temsil ettiğini değerlendiriyor. Hükümetin, kamu hizmetlerini daha erişilebilir kılarak vatandaşların gelecek beklentilerini güvence altına almayı amaçladığı ifade ediliyor.
